Tháng 10/2025, Dan Moskowitz từ Third Point Ventures công bố một bài phân tích chi tiết về tác động của AI trong lĩnh vực công cụ phát triển game và sản xuất nội dung truyền thông.

Bài viết tiếp cận vấn đề bằng cách nhìn vào tác động kinh tế của AI trong từng nhóm công việc của quá trình phát triển game, đồng thời phân tích ngân sách được phân bổ ở các giai đoạn như concept, tiền sản xuất, sản xuất, QA/playtesting và launch. Từ đó xác định AI có thể tạo ra hiệu quả chi phí lớn nhất ở đâu.

Gần bảy tháng sau, bức tranh đã rõ ràng hơn. Không có một bước ngoặt nào làm đảo lộn toàn bộ ngành game, nhưng có thể thấy rõ hơn sự khác biệt giữa các nhóm công cụ: nhóm đã bắt đầu đi vào production workflow, nhóm vẫn chủ yếu ở giai đoạn thử nghiệm, và nhóm chưa tìm được hướng sản phẩm đủ bền vững.

Vì sao AI chưa thể thay thế game engine trong ngắn hạn?

Luận điểm chính của Moskowitz không phải là “AI sẽ thay con người làm game” mà là AI giúp studio tiết kiệm thời gian và chi phí ở những khâu vốn tốn nhiều nguồn lực trong quá trình sản xuất.

Trong ngắn hạn, các mảng có tiềm năng tạo hiệu quả rõ nhất gồm:

Đồ họa và animation, thường chiếm khoảng 10–30% ngân sách sản xuất.

QA/playtesting, chiếm khoảng 10–20% ngân sách.

Âm thanh, chiếm khoảng 10%; trong đó, lồng tiếng và bản địa hóa là một trong những ứng dụng đáng chú ý của AI voice.

Ngược lại, những hướng tham vọng hơn như tạo ra toàn bộ thế giới game bằng AI, hoặc xây một thế hệ game engine hoàn toàn mới dựa trên AI, vẫn còn ở giai đoạn dài hạn. Lý do là các công nghệ này vẫn vướng nhiều rào cản về chi phí vận hành, khả năng kiểm soát và mức độ ổn định khi đưa vào sản xuất thực tế [1].

Third Point cũng dùng một phép tính đơn giản để cho thấy vì sao game engine truyền thống chưa thể bị thay thế trong ngắn hạn. Nếu một game AAA dài 20 tiếng được tạo hoàn toàn bằng công nghệ tạo thế giới game bằng AI như Genie 3, hệ thống sẽ phải tạo ra hàng triệu khung hình mới cho từng người chơi.

Chi phí vận hành có thể lên tới hàng chục nghìn USD cho mỗi lượt chơi, trong khi một bản game AAA thường chỉ bán khoảng 70 USD. Vì vậy, hướng đi thực tế hơn trong vài năm tới không phải là “AI thay thế game engine”, mà là AI được tích hợp vào Unity, Unreal hoặc các workflow hiện có để tăng tốc một số khâu sản xuất [1].

Ví dụ về các studio lớn và thương hiệu game lớn chuyển từ engine tùy chỉnh/nội bộ sang Unreal Engine.

Nguồn: Third Point Ventures

Game engine không biến mất, nhưng hệ sinh thái xung quanh đang thay đổi

Một trong những luận điểm vững chắc nhất của Third Point là Unity và Unreal sẽ không dễ bị thay thế [1]. Đến tháng 5/2026, điều này vẫn đúng. Điều đáng chú ý hơn là hệ sinh thái phát triển quanh các engine lớn đang có dấu hiệu thay đổi.

Unity đã mở Unity AI bản thử nghiệm công khai cho tất cả nhà phát triển dùng Unity 6 trở lên [3]. Unity AI hiện được Unity giới thiệu với các tính năng như AI Assistant, AI Gateway và MCP Server. Trong đó, AI Assistant hỗ trợ developer ngay trong Unity Editor, AI Gateway giúp kết nối các công cụ AI bên ngoài vào workflow, còn MCP Server cho phép developer làm việc với Unity từ IDE hoặc ứng dụng AI quen dùng [2]. Song song đó, trong lộ trình Unity 6.2, Unity cũng đưa vào Inference Engine để thay thế Sentis, cho phép chạy AI model trong editor hoặc runtime [4].

Ở phía Unreal, thay đổi đáng chú ý hơn nằm ở hệ sinh thái production, như MetaHuman, thay vì một AI assistant tương tự Unity. MetaHuman 5.6 đã rời giai đoạn thử nghiệm sớm và mở giấy phép để dùng với các phần mềm khác như Unity, Godot, Maya và Blender [5], cho phép studio linh hoạt hơn trong việc chọn công cụ mà không bị giới hạn trong hệ sinh thái Unreal.

Điểm đáng theo dõi là khi các engine lớn và hệ sinh thái production xung quanh chúng đưa AI hoặc các công cụ tự động hóa sâu hơn vào workflow, các công cụ copilot bên thứ ba có thể sẽ cần chứng minh giá trị khác biệt rõ hơn, thay vì chỉ dừng ở vai trò trợ lý chung cho developer.

Game world do AI tạo ra: tiềm năng và rào cản

Third Point từng nhắc đến Genie, World Labs và Decart như những hướng dài hạn [1]. Đến 2026, khoảng cách giữa phiên bản thử nghiệm và quy trình sản xuất thực tế vẫn còn rõ ràng, dù có thêm nhiều tín hiệu đáng theo dõi.

Google đã mở Project Genie cho một nhóm người dùng Google AI Ultra tại Mỹ, cho phép tạo và khám phá thế giới tương tác từ văn bản và hình ảnh [6]. Tuy nhiên, Google vẫn định vị đây là nguyên mẫu nghiên cứu giai đoạn đầu, với nhiều giới hạn về tính nhất quán và khả năng kiểm soát nhân vật [6].

Project Genie, một mô hình thế giới AI thử nghiệm dành cho các thế giới tương tác.

Nguồn: Google Blog.

Microsoft giới thiệu Muse, một World and Human Action Model. Có thể hiểu đây là mô hình học cả hình ảnh game lẫn thao tác điều khiển của người chơi, từ đó tạo ra chuỗi gameplay mới [7]. Microsoft và Xbox định vị Muse như công cụ hỗ trợ cho giai đoạn khám phá ý tưởng và bảo tồn game cũ, không phải thay thế game engine trong sản xuất [7].

Microsoft Muse được giới thiệu là một mô hình AI tạo sinh được thiết kế để hỗ trợ lên ý tưởng gameplay.

Nguồn: Microsoft Research.

Google DeepMind công bố SIMA 2, một AI agent dùng Gemini để hiểu yêu cầu ở mức tự nhiên hơn rồi tự hành động trong môi trường 3D [8]. Điểm này có liên quan đến ba bài toán mà nhiều studio đang xử lý đồng thời: tự động hóa QA, hành vi nhân vật phi người chơi, và mô phỏng người chơi.

SIMA 2 là một AI agent được vận hành bởi Gemini, được thiết kế để chơi, suy luận và hành động trong các thế giới ảo 3D.

Nguồn: Google DeepMind.

Các rào cản mà Third Point chỉ ra vẫn chưa được giải quyết: chi phí vận hành còn cao, khả năng kiểm soát chi tiết chưa đủ, tính nhất quán của thế giới, nhân vật và luật chơi vẫn là thách thức lớn. Vì vậy, trong năm 2026, game world do AI tạo ra phù hợp hơn để theo dõi như một hướng nghiên cứu dài hạn, thay vì một quy trình sản xuất game đã sẵn sàng triển khai.

Tài nguyên 3D: từ trông đẹp đến dùng được trong engine

Một trong những mảng thay đổi đáng chú ý nhất từ cuối 2025 đến nay là tạo asset 3D bằng AI.

Third Point từng chỉ ra hạn chế cốt lõi của text-to-3D: topology, tức cấu trúc đa giác bên dưới bề mặt, thường quá kém để có thể gắn khung xương và tạo chuyển động trong sản xuất thực tế [1]. Một model có thể trông đẹp ở bản preview, nhưng nếu lưới quá rối, khớp biến dạng sai hoặc hình học không kín, asset đó vẫn khó đưa vào animation pipeline.

Đến 2026, nhiều công cụ đang hướng đến bài toán này.

Tripo AI công bố vòng gọi vốn 50 triệu USD và loạt model mới, với tuyên bố hướng đến tài nguyên 3D sẵn sàng cho sản xuất trong game, từ bản phác thảo sang 3D asset với geometry sạch và khung xương đã sẵn sàng cho hoạt ảnh [9].

Nền tảng tạo 3D của Tripo AI dành cho việc tạo các tài sản sẵn sàng sử dụng trong game.

Meshy cập nhật tính năng tái cấu trúc lưới, gắn khung xương tự động, UV mapping và xuất file ở nhiều định dạng phổ biến [10].

Quy trình tạo tài sản 3D bằng AI của Meshy dành cho phát triển game.

Nguồn: Meshy.

Tencent cũng mở rộng bộ công cụ Hunyuan3D với các model open-source có khả năng chuyển văn bản và hình ảnh thành 3D visual, hướng đến nhà thiết kế và nhà phát triển game [11].

Tencent Hunyuan 3D Global dành cho việc tạo 3D từ văn bản và hình ảnh.

Nguồn: Tencent.

Kaedim tiếp tục theo hướng kết hợp AI với con người, nơi model AI tạo bản thô và nghệ sĩ tinh chỉnh topology trước khi giao hàng, phù hợp với workflow outsourcing của studio lớn [12].

Cần lưu ý rằng phần lớn thông tin hiện vẫn đến từ công bố sản phẩm của chính các công ty, nên xem đây là tín hiệu thị trường hơn là bằng chứng rằng bài toán 3D production-ready đã được giải quyết hoàn toàn. Tuy vậy, hướng đi đã rõ: câu hỏi đặt ra cho công cụ 3D AI không còn là “AI có tạo được model 3D không?” mà là “cấu trúc lưới có đủ sạch để gắn khung xương không, có xuất được vào Unity hay Unreal không, có rút ngắn được thời gian từ bản phác thảo đến tài nguyên dùng được không?”

Nhìn chung, phần đầu của bức tranh AI game tooling cho thấy một điểm khá rõ: các công nghệ tham vọng như AI tạo game world hay engine thế hệ mới vẫn còn xa production, trong khi những công cụ gắn trực tiếp với workflow hiện có như Unity AI, MetaHuman hay AI tạo asset 3D đang tiến gần hơn đến nhu cầu thực tế của studio.

Ở phần 2, bài viết sẽ tiếp tục nhìn vào các mảng có tác động trực tiếp đến nội dung và vận hành sau sản xuất: Video AI, QA automation, AI voice và NPC.

Tài liệu tham khảo

[1] Third Point Ventures, “AI Impact on Gaming and Media Tooling,” Dan Moskowitz, tháng 10/2025.
https://www.thirdpointventures.com/currents/AI-impact-on-gaming-and-media-tooling/

[2] Unity, “Unity AI.”
https://unity.com/features/ai

[3] Unity Discussions, “Unity AI’s Open Beta now live for Unity 6,” tháng 5/2026.
https://discussions.unity.com/t/unity-ai-s-open-beta-now-live-for-unity-6/1718560

[4] Unity Discussions, “Unity 6.2 Beta is now available.”
https://discussions.unity.com/t/unity-6-2-beta-is-now-available/1639999

[5] Unreal Engine, “All the big news and announcements from the State of Unreal 2025.”
https://www.unrealengine.com/news/all-the-big-news-and-announcements-from-the-state-of-unreal-2025

[6] Google Blog, “Project Genie: Experimenting with infinite, interactive worlds.”
https://blog.google/innovation-and-ai/models-and-research/google-deepmind/project-genie/

[7] Microsoft Research, “Introducing Muse: Our first generative AI model designed for gameplay ideation.”
https://www.microsoft.com/en-us/research/blog/introducing-muse-our-first-generative-ai-model-designed-for-gameplay-ideation/

[8] Google DeepMind, “SIMA 2: A Gemini-Powered AI Agent for 3D Virtual Worlds.”
https://deepmind.google/blog/sima-2-an-agent-that-plays-reasons-and-learns-with-you-in-virtual-3d-worlds/

[9] PR Newswire, “Tripo AI Announces $50 Million in Funding and New Models for Production-Ready 3D Generation.”
https://www.prnewswire.com/news-releases/tripo-ai-announces-50-million-in-funding-and-new-models-for-production-ready-3d-generation-302724894.html

[10] Meshy, “Best AI Tools for 3D Game Assets.”
https://www.meshy.ai/blog/best-ai-tools-for-3d-game-assets

[11] Reuters, “Tencent expands AI push with open-source 3D generation tools.”
https://www.reuters.com/technology/artificial-intelligence/tencent-expands-ai-push-with-open-source-3d-generation-tools-2025-03-18/

[12] Kaedim.
https://kaedim3d.com/