Chính sách mới đang thiết lập lại mặt bằng cho thị trường
Ngành game Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mới với sự quản lý chặt chẽ hơn, nhưng định hướng phát triển cũng rõ ràng hơn.
Trọng tâm hiện tại không chỉ là kiểm soát nội dung, mà là xây dựng một thị trường hợp pháp, minh bạch và có dư địa phát triển dài hạn. [1][2]
Nghị định 147/2024/NĐ-CP là thay đổi quan trọng nhất trong giai đoạn này. Theo quy định mới, người chơi bắt buộc phải xác thực tài khoản bằng số điện thoại tại Việt Nam, giới hạn giờ chơi của người dưới 18 tuổi, chặn các kho ứng dụng xuyên biên giới trái phép, gỡ bỏ game chưa cấp phép và yêu cầu tổ chức, cá nhân nước ngoài phải thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam. [1]
Nhìn từ phía doanh nghiệp, đây là bước thanh lọc cần thiết. Khi game lậu, game không phép và các dịch vụ xuyên biên giới bị siết chặt, những đơn vị vận hành đúng luật sẽ có môi trường cạnh tranh công bằng hơn. Vì thế, chính sách không chỉ mang tính quản lý mà còn thiết lập lại trật tự cho thị trường. [1][2]
Định hướng của Nhà nước đã đi xa hơn câu chuyện cấp phép
Điểm đáng chú ý là câu chuyện của ngành game hiện nay không dừng ở ranh giới pháp lý. Từ các diễn đàn chuyên ngành được VTV đưa tin, game đã được đặt trong bức tranh lớn hơn: phát triển công nghiệp nội dung số, xuất khẩu sáng tạo và lan tỏa bản sắc Việt.
Vietnam GameVerse 2025 được ví như cầu nối giữa cơ quan quản lý, nhà phát hành, nhà sản xuất, nhà đầu tư và các trường đại học, qua đó gắn kết chặt chẽ sự phát triển của game với văn hoá Việt Nam. [2][4]
Xu hướng này càng được cụ thể hoá vào tháng 2/2026, khi Chính phủ công bố chương trình đào tạo chuyên sâu 5.000 chuyên gia phát triển game giáo dục lịch sử, thuộc chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 79 và 80. Cùng với việc hoàn thiện hành lang pháp lý, phát triển nhân lực chất lượng cao được xác định là một trụ cột triển khai then chốt. [3]
Chi tiết này cho thấy một góc nhìn hoàn toàn mới: Game không còn bị giới hạn là công cụ giải trí. Nó được công nhận là một hình thức nội dung hiện đại, có khả năng kể chuyện lịch sử, truyền tải văn hoá và đưa những giá trị Việt đến người trẻ theo cách dễ tiếp nhận nhất. [3][4]
Vai trò của nhà phát hành đang rộng hơn trước
Khi chính sách mở ra khung vận hành mới, nhà phát hành chính là mắt xích quyết định việc thực thi trên thực tế. Theo VTV, các nhà phát hành hiện không dừng ở việc “nhập và phát hành” đơn thuần. Họ trực tiếp tham gia vào khâu vận hành, bản địa hoá, truyền thông, hỗ trợ cộng đồng và định hình cách thị trường Việt Nam đón nhận sản phẩm. [4]
Đây là yếu tố then chốt để đưa văn hoá vào game. Văn hoá không chỉ nằm ở đề tài lịch sử hay hình ảnh dân gian; nó thể hiện ở cách chuyển ngữ, đặt tên vật phẩm, tinh chỉnh lời thoại, xây dựng cộng đồng và kể câu chuyện phù hợp với bối cảnh địa phương. Nếu chỉ dịch thuật máy móc, game khó tồn tại lâu. Ngược lại, bản địa hoá tốt sẽ giúp sản phẩm tạo được sự gắn bó dài hạn. [4]
Gamota: Minh chứng thực tiễn cho năng lực bản địa hoá
Trong phóng sự “Văn hóa Việt Nam trở thành nguồn cảm hứng cho trò chơi trực tuyến” trên VTV1, Gamota được khắc họa không chỉ với năng lực bản địa hoá sâu sắc, mà còn mang khát vọng dùng game làm phương tiện kể chuyện văn hoá, lịch sử.
Trước đó, năng lực này từng được minh chứng qua tựa game Tiếu Ngạo, khi Gamota tinh chỉnh toàn diện từ giao diện đến lời thoại, giúp tỷ lệ giữ chân người chơi tăng 10-15% và giá trị vòng đời người dùng cải thiện tới 40%. [4]
Chia sẻ trong phóng sự, đại diện Gamota – chị Vũ Thị Trang nhận định Việt Nam sở hữu kho tàng truyền thuyết, lịch sử và chất liệu văn hoá vô cùng phong phú. Tuy nhiên, những câu chuyện này phần lớn mới chỉ lưu truyền trong nước, chưa thể vươn ra quốc tế mạnh mẽ như các hệ thống thần thoại hay sử thi lớn trên thế giới. Với Gamota, đây vừa là thách thức, vừa là động lực để tìm cách kể lại các câu chuyện Việt Nam bằng một ngôn ngữ hiện đại, sinh động và có sức lan toả cao hơn thông qua game. [5]
Kết luận
Bức tranh hiện tại của ngành game Việt có thể đúc kết trong ba ý chính. Thứ nhất, Chính phủ đang làm sạch thị trường bằng khung pháp lý minh bạch. Thứ hai, định hướng quốc gia đã mở rộng sang đào tạo nhân lực và lồng ghép lịch sử, văn hoá vào game. Thứ ba, nhà phát hành đóng vai trò hiện thực hóa những định hướng đó thành sản phẩm sống động trên thị trường. [1][3][4]
Vì vậy, khi nói về câu chuyện đưa văn hoá vào thế giới game, trọng tâm không nằm ở những khẩu hiệu. Nó nằm ở việc có chính sách rõ ràng, nhân tài đủ giỏi và những nhà phát hành am hiểu thị trường để kể câu chuyện Việt Nam bằng ngôn ngữ mà game thủ sẵn sàng đón nhận. Gamota là một trường hợp cho thấy vai trò đó đang ngày càng rõ nét. [3][4]
Nguồn tham khảo
[1] Báo Chính phủ. Những điểm mới trong quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet, thông tin trên mạng. 28/11/2024.
[2] VTV.vn. Việt Nam trở thành điểm đến mới của thế giới trong lĩnh vực game. 27/05/2025.
[3] VnExpress. Việt Nam sẽ đào tạo 5.000 người phát triển trò chơi điện tử giáo dục lịch sử. 25/02/2026.
[4] VTV.vn. Điều gì khiến ngành game Việt Nam bứt phá mạnh mẽ? 27/05/2025.
[5] VTV1. Phóng sự: Văn hóa Việt Nam trở thành nguồn cảm hứng cho trò chơi trực tuyến.
